♦السلام عليكم♦ Welcome! ♦ Willcommen! ♦ Добро пожаловать! ♦ Къеблагъэ! ♦

Previous Entry Share Next Entry
ЦIыху щыпкъэ
hamzat_07
♥ ♥ ♥ ЦIыху щыпкъэ ♥ ♥ ♥
1918 гъэм щIышылэм и 1 – м Дзэлыкъуэ къуажэм къыщалъхуащ Абыкъу Фенэ. Япэ дуней псо зауэр щиух лъэхъэнэм ирихьэлIэу дунейм къытехьа хъыджэбз цIыкIум и гъащIэр тыншакъым – ар хиубыдащ къэралым къыщыхъуа революцэмрэ граждан зауэмрэ.
Сабий дыдэу Фенэ Ислъам диным дихьэхащ. Ефэндыуэ лэжьа и адэшхуэ Исхьэкъ – хьэжым и фIыгъэкIэ, хъыджэбз цIыкIум пасэу КъурIэн лъапIэмрэ нэмэзымрэ къищтащ.
Фенэ и пхъурылъху ДыщэкI Альбинэ щыгъуазэ дызэрищIамкIэ, нанэм къыщIэнащ зи тхьэмпэхэр гъуабжэ дыдэ хъуа, и гъащIэм ехьэлIа хъыбар телъыджэ куэд зэрыт блокнот. Абы ущрохьэлIэ ислъам диным ухуэзузэщI тхыгъэ кIэщI зэмылIэужьыгъуэхэм, псэуныгъэм, гъащIэм ехьэлIа чэнджэщ щхьэпэхэм, езыр зыщрихьэлIа бэлыхьхэр къызыхэщ хъыбархэм.
- Нанэ и гъащIэр гъэунэхуныгъэ хьэлъэхэмкIэ гъэнщIат – игу къегъэкIыж Альбинэ. – Ар Хэку зауэшхуэр щIидзэным и пэ къъихуэу – тхъу заводым, зауэ зэманым – сабын щащI цехым, зауэ нэужь лъэхъэнэхэм лы комбинатым щылэжьащ. Ауэ и гукъэкIыжхэмрэ и блокнотым ит тхыгъэхэмрэ щыхьэт зэрытехъуэщи, нанэ нэхъыбэ дыдэу бэлыхь щигъэвар и адэ – анэр дэщIыгъуу щалъхуа щIыпIэм щраша зэманырщ. Ахэр Сыбыр яхуу гъуэгу здытетым, Алыхьым ещIэ ар зэрыхъуар, мо хъыджэбз цIыкIур ссылкэ яшэ и адэ – анэмрэ благъэ – Iыхьлымрэ зыгуэрурэ къыкIэрыхуа хъуащ. Гъуэгум и закъуэ дыдэу къытена хъыджэбз цIыкIур урыс поп гуэрым къигъуэтри, зришэлIэжащ. Зеиншэу къэна цIыкIум ар гуапэу къыбгъэдэтащ. Сыт и лъэныкъуэкIи зыхуей хуигъэзэным хущIэкъуу ипIащ, урысыбзэмрэ литературэмрэ хуригъэджащ.
Нанэ куэдрэ игу къигъэкIыжырт попым и деж зэрыщыIар икIи гъащIэм лъагъуэ пэж техьэнымкIэ и сэбэп абы къызэрекIар, лъэпкърэ динхэмрэкIэ цIыхухэр зэхидзу щымыту а лIы Iущыр сыт и лъэныкъуэкIи щапхъэ къызэрыхуэхъуар.
Фенэ балигъ хъуа нэужь къигъэзэжри, Къулъкъужын Ипщэ къуажэм щыщ АфIэунэ Мысхьуд дэкIуащ. Абыхэм сабийплI зэдагъуэтащ (Исуф, Ильяс, Барэсбий, Лидэ). Ахэр къащIэхъуа къудейуэ, «мис иджы хуиту дыпсэунщ» щыжаIэм, Хэку зауэшхуэр къэхъеящ. Мысхьуд щхьэгъусэр къигъанэу, зауэм Iухьэн хуей хъуащ. Абы уэсяту къигъэнар зы закъуэщ: ислъам диным тету сабийхэр гъэсэн.
- Зауэ зэманым нанэ хьэзаб куэд ишэчащ, – игу къегъэкIыж Альбинэ. – И щхьэгъусэ Мысхьуд хъыбарыншэу кIуэдри, сабийхэр пIыныр, гъэсэныр абы и пщэ къыдэхуащ. Ауэ абдежми щиухатэкъым нанэ къытепсыха гузэвэгъуэхэр, и щIалищыр зауэ зэманым гъаблэмрэ щIыIэмрэ ихьащ. Ар удынышхуэт. Нанэ а гуауэ хьэлъэм къизышар шэч хэмылъу и адэшхуэ Исхьэкъ къригъэщIа КъурIэн лъапIэрщ.
Зауэ зэман бзаджэм и мафIэ лыгъэм Фенэ псэууэ къыхихыфар ипхъу закъуэЛидэщ. Ар и закъуэ зэрыхуэмыпIынум, иригъэшхын зэримыIэм къыхэкIыу, Куба къуажэм щыщ Хъущтхэ Машэ дэкIуэжащ. А лIым езым бынищ иIэт (Геннадий, Владимир, Валерэ). Фенэ къыхуэна ипхъу закъуэри Машэ и къуищри зэдапIащ.
Зауэм хъыбарыншэу хэкIуэда Мысхьуд и уэсятыр игъэзэщIэну хузэфIэкIащ Фенэ, къыхуэна ипхъу закъуэм щIэныгъэ иригъэгъуэтащ икIи Лидэ къуажэ советым и секретару лэжьащ.
- Нанэ и щIэблэр зыхуей дыхуигъэзащ. ЦIыхугъэ, напэ, адыгагъэ диIэу, нэхъыщхьэжращи, ислъам диным и хъугъуэфIыгъуэхэм дыщыгъуазэу дыкъигъэтэджащ. ЦIыхур фIыуэ илъагъуу, псоми ягур яхузэIухауэ щытащ нанэ. Нобэр къыздэсми къуажэдэс куэдым ягу къокIыж, зи Iэгур зи Iэнэу щыта Фенэ и цIыхуфIагъыр. Инсульт къеуэлIа пэтми, зэрыхузэфIэкIым хуэдэу и нэмэз уахътитхури ищIащ, зыри хузэфIэмыкIыж щыхъуами, и жьэмрэ и нэхэмкIэ и псэр хэкIыху нэмэз ищIащ. 2006 гъэм нанэ дунейм ехыжащ, дэ нобэми абы и чэнджэщ Iущхэм хуабжьу дыхуэныкъуэщ. Дэри ди нэхъыжьыфIым хуэфэщэну дунейм дызэрытетыным дыхущIокъу, - жеIэ Альбинэ.
♥ ПщыхьэщIэ Хьэмзэт
ЩэкIуэгъуэм (ноябрым) и 25 – м 2015 гъэм
къыдэкIауэ щыта
«Адыгэ псалъэ» газетым
и № 227 (23. 135) – м
къытехуауэ щытащ.

?

Log in

No account? Create an account